به سایت تخصصی امیرالمومنین امام علی علیه السلام - ابوتراب - خوش آمدید. امیدواریم بتوانیم تحت توجهات آن حضرت در خدمت دوستان ایشان باشیم ... به ذرّه گر نظر لطف بوتراب کند ... به آسمان رود و کار آفتاب کند
. . .
   

 

 

 

شرح لقب

 

 

• توصیه های یک پدر

موضوع: نهج البلاغه

کلمات کليدي: حسن خلق، نهج البلاغه، حکمت۳۷، حسن خلق، بزرگترین ثروت

 

(شمارۀ 37) و مِن حِکمَةٍ له ( علیه­السّلام )

توصیه­های یک پدر

 

وَ قَالَ ( عليه‏السلام )لِابْنِهِ الْحَسَنِ ( عليه‏السلام )

يَابُنَيَّ احْفَظْ عَنِّي أَرْبَعاً وَ أَرْبَعاً لَايَضُرُّكَ مَاعَمِلْتَ مَعَهُنَّ

إِنَّ أَغْنَى الْغِنَى الْعَقْلُ وَ أَكْبَرَ الْفَقْرِ الْحُمْقُ وَ أَوْحَشَ الْوَحْشَةِ الْعُجْبُ وَ أَكْرَمَ الْحَسَبِ حُسْنُ الْخُلْقِ ...

 

به فرزندش امام حسن عليه­السّلام فرمود: پسرم چهار چيز از من ياد گير (درخوبى‏ها)، و چهار چيز به خاطر بسپار (هشدارها)، كه تا به آنها عمل مى‏كنى زيان نبينى:

الف- خوبى‏ها

1- همانا ارزشمندترين بى‏نيازى عقل است، 2-و بزرگترين فقر بى‏خردى است، 3- و ترسناك‏ترين تنهايى خودپسندى است. 4- و گرامى‏ترين ارزش خانوادگى، اخلاق نيكوست.

(چهار هشدار حضرت در نوشتار بعدی خواهد آمد)

شرح:

    در مورد رابطه عقل با بی­نیازی امام کاظم علیه­السلام فرموده­اند:

اى هشام هر كه بى‏نيازى از مال و دل آسودگی از حسد و سلامتی دين را می­خواهد، بايد در دعاهایش به درگاه خدا تضرع و زارى كند تا اينكه عقل او را كامل گرداند، زيرا كسى كه عاقل است قناعت مي­كند و به آنچه برایش در حد کفایت باشد راضى و خرسند است، و كسى كه به آنچه برایش کافی است قناعت كند بى‏نياز است، و (اما) كسى كه به آنچه برایش در حد کفایت باشد قناعت نكند هرگز به بى‏نيازى نخواهد رسید.[۱]

بنا بر این بسیاری از احساس نیاز کردن­های انسان­ها به خاطر نقص عقل آنهاست. این حالت در کودکان به وضوح دیده می­شود. کودک بسیاری اوقات خواسته­های نا به جا و کم­ارزشی دارد و برای برآورده شدن آنها اصرار بیش از حد می­کند به طوری که هم خود و هم دیگران را خسته و فرسوده و کلافه می­کند. در این شرایط بزرگترها سعی می­کنند به او بفهمانند که در شرایط کنونی اگر از این خواسته چشم­پوشی کنی هم خودت و هم دیگران بیشتر لذت خواهید برد و خوشحال­تر خواهید بود. اما کودک به خاطر نقص عقل این مطلب را نمی­فهمد!

این وصف برخی بزرگترها هم هست ولی به شکلی که در نگاه اول به نظر خیلی هم کودکانه نمی­آید.

* * * * *

توصیه سوم امیرالمؤمنین علیه­السلام به فرزندشان در مورد ترس از عُجب و خودپسندی است. امام صادق علیه­السلام فرمودند:

خدا می­دانست كه ارتكاب گناه براى مؤمن از خودبينى بهتر است و اگر چنين نبود، هرگز مؤمنى به گناهى دچار نمي­شد.[۲]

در روایات به شدت نسبت به عُجب و خودپسندی هشدار داده شده است. تا جایی که حالت فرد گناهکار پشیمان از گناه نسبت به حالت فرد درستکار از خود راضی بسیار پسندیده­تر دانسته شده است.

در این وصیت حضرت عُجب را موجب تنهایی وحشتناک دانسته­اند. اگر فردی تنها باشد همیشه امیدوار است که همدم و همراهی بیابد تا با او انس بگیرد و از تنهایی نجات پیدا کند. اما کسی که با اخلاق بدش مردم را از خود بیزار و طرد می­کند، هرگز نباید در انتظار پیدا شدن رفیق و مونسی برای خود باشد. طبق این فرمایش امیرالمؤمنین علیه­السلام «خودپسندی» از صفاتی است که به شدت باعث تنفر مردم و طرد آنها و در نتیجه تنها ماندن انسان می­شود. اما آنچه موجب وحشتناک شدن این تنهایی می­شود این است که هیچ کس نسبت به فرد خودپسند ترحم و دلسوزی نمی­کند بلکه حتی شاید خیلی از مردم از به زمین خوردن چنین فردی هم خوشنود شوند!

* * * * *

چهارمین توصیه در مورد حَسَب است که به معنای بزرگی و اصالت و ارزش خانوادگی است. پیامبر اکرمصلی­الله­علیه­و­آله فرمودند:

            آفت شرف و بزرگى(خانوادگی) فخرفروشی و خودبينى است.[۳]

امیرالمؤمنین علیه­السلام در این حکمت، گرامی­ترین شرافت را اخلاق نیکو دانسته­اند. ایشان در کلام دیگری می­فرمایند:

من حَسُنَ خُلقه كَثُرَ مُحِبُّوه و أنَسَت النُفوس به[۴]

هر کس اخلاقش نیکو شود، دوستدارانش زیاد می­شوند و دلها(ی مردم) با او انس می­گیرند.

           

پی نوشت­ها:

[۱] الكافي ج : 1 ص : 18

[۲] الكافي ج : 2 ص : 313. (إِنَّ اللَّهَ عَلِمَ أَنَّ الذَّنْبَ خَيْرٌ لِلْمُؤْمِنِ مِنَ الْعُجْبِ وَ لَوْ لَا ذَلِكَ مَا ابْتُلِيَ مُؤْمِنٌ بِذَنْبٍ أَبَداً)

[۳] الكافي ج : 2 ص : 328.(آفَةُ الْحَسَبِ الِافْتِخَارُ وَ الْعُجْب)

[۴] غرر الحكم ص : 255

نوشته شده توسط گروه نهج البلاغه در روز جمعه 1390/6/18 ساعت 23:26

من این مطلب را پسندیدم

امتیاز دهی

امتیاز این صفحه 3 از 6 نظر

• یکی از ستاره های زیر را انتخاب کنید.

 

ارسال نظر

نام*
ايميل
نظر*
کد امنيتي* 

سایر صفحات این موضوع

زبان

گفتار حکیمان

شکیبایی

چرا با خدايت قهري؟!

درگذشت عزیزتان را تسلیت عرض می­کنم

به فکر نفسهایت باش!

ترس از افزایش نعمت ها

چه کسی بهتر از امیر المؤمنین!

ضرورت عمل گرایی

نتیجه ترس و شرم نابجا

در شگفتی آفرینش انسان

دست خدا با جوانمردان

رمز خوب عمل کردن

دنیا، دشمن آخرت است!

خوش بینی و بدبینی، هرکدام جایی دارد !

خود را به زحمت نینداز تا رستگار شوی!

راهنمای انتخاب دوست مناسب

عمل مستحبی بی فایده است!

فرق عاقل با احمق در همین است

بیمار شدن خیلی هم بد نیست!

قدر هر کس چقدر است؟(حکمت44)

این بدی بهتر از آن نیکی است!(حکمت43)

ملاک دوستی اوست/حکمت42

خوشا به حال خباب إبن أرت(حکمت41)

معیار اعتدال

امر خدا سازش بردار نیست!

 

   

پنل اعضاء

نام کاربری:

رمز عبور:

مرا به یاد سپار
رمز عبور را فراموش کرده ام
مزایای عضویت

عضویت در خبرنامه

ویژه نامه

تقویم شیعه

8 شوال

1. ویرانی قبور ائمه بقیع علیهم السلام

در این روز در سال 1344 هجری قمری قبور ائمه بقیع علیهم السلام و نیز قبر حضرت حمزه در اُحد به دست وهابیون تخریب شد.

2. جنگ حمراء الاسد

در این روز در سال 3 هجری قمری جنگ حمراء الاسد اتفاق افتاد. حمراء الاسد نام مکانی در اطراف مدینه است. بعد از جنگ احد و آمدن مسلمانان به مدینه، پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برای آنکه مبادا قریش مراجعت کنند و به مدینه حمله نمایند امر نمود تا بلال ندا دهد : امر خداوند متعال است که باید آنان که در احد حاضر بوده اند و جراحت دیده اند به تعقیب دشمن بروند. اصحاب کار معالجه را رها کردند و لباس رزم پوشیدند.

اوقات شرعی

 

آمارها

. تعداد كل بازديدها: 49368927

. تعداد كل بازديدكنندگان: 44454725

. بازديدهاي امروز: 19549

. بازديدهاي دیروز: 16921

. كاربران آنلاين: 46

. محصولات فروشگاه: 221

. بحث های تالار گفتمان: 80

. کارهای کاربران: 184

. مقالات: 1920

. تصاویر: 112

. صوت: 401

 

صفحه اصلی | درباره ما | تماس با ما |   RSS | صفحه خانگي | معرفی به دوستان

تمامی کالاها و خدمات فروشگاه، حسب مورد دارای مجوزهای لازم از مراجع مربوطه می‌باشند و فعالیت‌های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.

استفاده از مطالب سایت بلا مانع می باشد، در صورت تمایل سایت ابوتراب را به عنوان منبع ذکر نمایید تا افراد بیشتری با سایت امیرالمومنین علیه السّلام آشنا گردند.

 

طراحي و اجراي پايگاه اينترنتي: